Waarom straffen en belonen niet werkt

Waarom straffen en belonen niet werkt

Programma’s op televisie die beweren dat de beste aanpak een time-out is. Je kind moet op de trap, of hij moet op een apart plekje zitten, het aantal minuten gelijk aan zijn leeftijd. Of we nemen de mobiel in wanneer er een regel overtreden is. “Vanavond ga jij maar eens op tijd je bed in.”

Andersom geldt precies hetzelfde. Stickerkaarten, zonnetje van de dag, complimenten, cadeautjes. “Als jij een goed rapport haalt, dan krijg je van ons 10 euro.”

Ouders zetten vele manier en middelen in om hun kind het gewenste gedrag aan te leren. En iedereen ‘weet’ dat een beloning leidt tot positief gedrag en dat straf leidt tot het afleren van negatief gedrag. Maar ouders van kinderen met een hechtingsstoornis weten dat dit niet zo eenvoudig werkt.

Veel kinderen met een hechtingsstoornis hebben niet alleen moeite met het aangaan van affectieve relaties, maar soms ontbreekt dit ‘verbinden’ ook op materialistisch gebied. Ondanks dat deze kinderen veel spullen willen hebben en daar ook regelmatig om vragen, toch lijkt het ze weinig te doen wanneer het weer afgenomen wordt.
Het omgekeerde geldt ook voor beloningen. Het kind kan de afgesproken periode om de beloning te krijgen vaak wel volhouden, maar zodra de buit binnen is, is het bijbehorende positieve gedrag vaak ook snel verdwenen. Alsof het nieuwe aangeleerde gedrag niet beklijft.

Het brein van deze kinderen werkt anders en hij heeft niet het vertrouwen dat een volwassene meent wat hij zegt. Hij kan niet geloven dat er iemand is die iets zal doen in het voordeel van het kind. Daarnaast heeft het kind vaak een erg laag zelfbeeld, waardoor hij vindt dat hij niet genoeg is om een compliment te krijgen. 
Sommige kinderen zijn onderworpen aan grooming. Dat is het positief benaderen van kinderen met het doel ze te mishandelen of te misbruiken. Deze kinderen hebben geleerd dat na een cadeautje of na een compliment, altijd weer iets negatiefs of erge pijn volgt.

Een kind met vroegkinderlijk trauma leeft vaak in een overlevingsmodus; vechten, vluchten, bevriezen of onderwerpen. Daardoor zijn ze niet bezig met het krijgen van een compliment, een beloning, of met straf. Ze zijn aan het overleven. 
Betekent dat dan dat je alle gedrag van je kind maar moet accepteren? Nee, dat zeker niet. Hij moet leren dat bepaald gedrag niet kan en niet mag. Hij moet leren wat ieders grenzen zijn en dat er daadwerkelijk mensen zijn die het beste met hem voorhebben. Maar hoe bereik je dat?

Houd in plaats van een time-out, een time-in. Dat betekent dat je je kind juist bij je in de buurt houdt en dat je de connectie zoekt. Houd een klein kind op schoot en wieg het zachtjes een en weer. Ga bij een groter kind zitten waarbij niet per se iets gezegd hoeft te worden. Alleen de aanwezigheid kan voldoende zijn. Blijf bij het kind net zolang hij rustig is waarna hij de connectie aan kan gaan. 
Neem je kind mee, of laat het meehelpen met klusjes. Zorg er wel voor dat het niet te gezellig wordt. Het is immers een consequentie, geen feestje. Gebruik natuurlijke en logische consequenties in plaats van straffen.

Helaas hebben de meeste ouders van een kind met een hechtingsstoornis meer dan eens goedbedoelde adviezen gekregen van anderen. Mensen die zeggen dat hun kinderen goed terecht zijn gekomen door hun strenge en duidelijke regels. Of mensen die zeggen het kind los te laten, omdat ze zelf hun weg wel vinden en die daarbij niet begrijpen dat een kind met een hechtingsstoornis emotioneel op een veel jongere niveau functioneert.

-het brein van een kind met een hechtingsstoornis werkt anders dan dat van een kind dat het niet heeft. 
-het kind heeft moeite om een affectieve relatie met anderen aan te gaan, daarnaast kan het ook weinig emotionele waarde aan spullen hechten waardoor het wegnemen ervan geen of nauwelijks effect heeft. 
-wanneer het kind in de overlevingsmodus functioneert, kan hij geen oorzaak- en gevolg inzien. Dit wil niet zeggen dat het kind niet slim genoeg of zelfs dom is. Veel kinderen met een hechtingsstoornis zijn erg intelligent. 
-gebruik natuurlijke en logische consequenties in plaats van straffen. Geef het kind geen time-out, maar kies voor een time-in.

De standaard opvoedkundige adviezen werken niet bij deze kinderen, maar connect before you correct.

Reactie schrijven

Commentaren: 0